Jef Dewaegenaere

Zelf probeerde ik sindsdien diverse jobs uit. Heel even deed ik studentenwerk bij professor van Leemput in futures studies. Erna startte ik een bedrijfje op, een multi-vendor e-commerce platform voor lokale handelaars. Hieraan heb ik mijn broek gescheurd. Tijdens de lockdown werd ik matroos in de binnenvaart, bij het bunkeren van zeeschepen in de havens van de Nederlanden. Dan begon ik als procesoperator in de chemische recycling van plastics. Deze testfabriek was heel leerrijk, maar we moesten af en toe letterlijk een brandje blussen. Nadat een vierde van onze installatie letterlijk was afgebrand, ging ik in weekenddienst werken. Dit is voor mij een lifehack, een basis die ondernemen moet mogelijk maken. Eerst orderpicking bij Mitsubishi Chemical in Tielt. Dan als operationeel supervisor van een chocoladefabriek in Kalmthout. Nu werk ik voor TSG Solutions als technische helpdesk en dispatch voor tankstation-uitbaters.

Ondertussen bleef ik studeren. Ik herinner me nog dat professor Ben Caudron, altijd fris in maatpak, ons tijdens een college zei: “Als je na deze studie echt helemaal geen kans wil maken op de arbeidsmarkt, dan moet je moraalfilosofie gaan studeren.” Ik ben dan wijsbegeerte gaan doen in Antwerpen. De moderne wetenschap gaat bliksemsnel al het werk automatiseren en daarom denk ik dat de ‘liberal arts’ weer relevant worden: niet lang meer en we zijn allemaal vrij van werk in de vroegere zin. Een jaartje kunstgeschiedenis in Leuven was een verrijkend intermezzo om erna de master wijsbegeerte verder te zetten. De thesis zal iets voor op pensioen worden. Dan heb ik terug tijd voor filosofisch onderzoek. Nu houd ik Marcus Aurelius op zak: “Throw away thy books, no longer distract thyself.”

Hoe ziet een doorsnee werkdag er voor jou uit (of waarom bestaat die niet)?

Jef: TSG levert de installatie en het technische onderhoud van tankstations: van de kassacomputers, de randapparatuur, backoffice en datacom, over de buitenterminals, de pompen, tanks, meetsystemen, leidingwerk, laadpalen en carwashes, tot alle faciliteiten errond (sanitair, elektra, alarmsystemen, gebouw…). Ik werk van 7u tot 19u. Soms werk ik in Oostende in mijn huis, een renovatieprojectje, een bouwwerf basically; soms in Antwerpen als ik activiteiten heb met vrienden of familie; en soms doe ik aan coworking.

Uitbaters van tankstations bellen mij voor tech support. Veel problemen krijgen we remote opgelost, al dan niet per videocall, bijvoorbeeld met een reboot, een config insturen of een stekker-reset. Andere zaken vragen een interventie on site. Ik doe de monteursplanning voor België en Luxemburg. We hebben een elektricien, een mechanica monteur en twee elektronica monteurs (noord- en zuidkant). Zaterdag is vaak heel de dag bellen en problem solving, zondag heb ik tijd om moeilijkere zaken uit te zoeken. Veelvoorkomende issues zijn afgereden pistolen, emergency stops, datacom of computer problemen. Ieder weekend kom ik wel gekke dingen tegen. Dan is het uitdagend om samen met de monteurs van wacht en collega’s te brainstormen naar oplossingen.

Naast deze job ben ik bezig met renovatiewerken in Oostende en freelancewerk als art handler. Zo mocht ik al Rubensen inpakken in het KMSKA, Picasso’s naar Fundació Joan Miró rijden in Barcelona of Ensor’s naar Oostende terugbrengen.

Wat is de coolste of meest uitdagende opdracht die je ooit hebt uitgevoerd?

Jef: Ik ben gebeten door cleantech. Om op technisch niveau te kunnen meedenken, koos ik voor deze jobs. Mijn weekendjob is technisch heel uiteenlopend en hier kan ik nog jaren bijleren, wat me uitdaagt en boeit. Om dit onder de knie te krijgen huurde ik vijf maanden een studentenkot in de Kempen bij onze firma. Zo kon ik de materie snel instuderen. Hier op de helpdesk heb ik Frans leren spreken, wat in drie jaar Brussel niet was gebeurd.

De recyclagefabriek in Oostende vond ik het coolste. We deden hier industriële R&D op recyclagetechnieken. Restafval werd er helemaal ontleed: de metalen magnetisch uitgesorteerd voor de metaalboer; organisch materiaal (hout, papier, karton) gescheiden om er pellets van te maken, voor verbranding (warmte/energiewinning); de plastics gingen naar onze plastics-to-chemicals installatie om er door een proces van extrusie, warmtewisseling, kraken en destillatie opnieuw aardolieproducten van te maken zoals nafta en diesel; en de rest werd verbrand in de“Scavenger”, een grote verbrandingstrommel die een stoomturbine moest aandrijven om energie op te wekken. Elk team werd geleid door een ingenieur en we deden dagelijks aanpassingen aan de installatie.

Wat is een professionele gewoonte of aanpak die je door IIM hebt ontwikkeld en waar je nog steeds de vruchten van plukt?

Jef: Ik hoor Katy Vancoillie nog zeggen: "Jullie zijn generalisten, jullie hebben een holistische visie.” Die interdisciplinaire aanpak nam ik mee. Mijn studie- en jobkeuzes onderlijnen dit. Ik geloof dat generalisme ons voorbereidt op disruptieve tijden. Wanneer de aard van werk verandert houdt een generalistische skillset je wendbaar.

De creatieve sessies van Walter Vandervelde hebben ook een blijvende invloed nagelaten. Soms borrel ik nog steeds van de ideeën en moet ik mij inhouden om geen nieuwe dingen te gaan uitproberen. En altijd als ik dan weer een lumineus idee krijg, hoor ik die vervelende Hollandse stem van van der Want, Matthijs in mijn achterhoofd: “Holy shit! Hoe ga jij dit nou monetizen?” Mathijs zijn financieel plan vul ik af en toe nog eens in als ik een business idee heb. Maar wat me nog het meest ligt is ons vak breaking the rules (nvdr: vroegere benaming van Business Creativity). Ik zoek altijd naar lifehacks.

Als je drie momenten uit je studies kon herbeleven, welke zouden dat dan zijn en waarom?

Jef: De groepsprojecten vond ik fantastisch en het eindwerk samen met Lando Szücs en William Jansseune stak daar bovenuit. We hadden een goed team en zijn goede vrienden geworden door dit project. De köftes in Brussel Noord achter Lando’s hoek waren de beste van het land en ze hielpen ons tot in de late uurtjes doorwerken tijdens onze hackathon sessies. Hoe ouder ik word, hoe meer ik besef dat je zo’n mensen met die mindset steeds minder tegenkomt.

Aan het einde van mijn stage bij Future Impacts in Keulen mocht ik regelmatig een treinreis doen, om in het kader van ‘the future of work’ te experimenteren met werk op de trein. Ik nam een interrail-pas en vertrok vanuit Helsinki, waar ik het Cleantech Forum bijwoonde als vrijwilliger. Dan reed ik naar Stockholm om daar een paar dagen te verblijven bij familie van een vriendin. Daarna treinde ik door Kopenhagen, Hamburg, München naar Wenen en stak ik de Alpen over naar Venetië om te eindigen in Firenze. Toegegeven, in Italië is er niet veel werk verzet, en dat lag niet enkel aan het slechte internet van toen.

IIM heeft mij motivatie en richting gegeven. Ik was geen goede student in het middelbaar en ik wist niet waar ik heen wilde met mijn studies of carrière. Op de studiebeurs in de Antwerp Expo vond ik IIM inspirerend. Ik schreef me meteen in. Met de proclamatie van de eerste lichting bleek dat ik de allereerste inschrijving was. Dit waren drie schitterende jaren waar ik zo opnieuw voor zou tekenen. Deze groep had echt een hechte band, ook met de professoren. Er hing een startup-vibe. We waren allemaal pioniers. En nu, zo’n tien jaar later, is het schitterend om te zien hoe Katy, Walt en de groep professoren een traditie én een netwerk in de innovatiepraktijk hebben opgericht.

Wat is de grootste blunder die je ooit op professioneel vlak hebt begaan, en wat heb je eruit geleerd?

Jef: Mijn onderneming was een fuck-up. Hieraan heb ik mijn broek gescheurd voor €25.000 en ik werk er nog aan om mezelf dit te vergeven. Dat is misschien wel de reden dat ik in bakstenen heb geïnvesteerd in Oostende en nu op een zeer strak budget zelf de renovatie doe - met alle bijhorende uitdagingen. Ik heb iets terug te verdienen. De grootste fout die ik toen maakte was lui zijn en onze web-development uitbesteden aan een externe firma. Beter had ik een oneway ticket naar Bangkok geboekt en was ik daar gaan leren programmeren. Wij deden de marketing en sales van een platform waar we niet alle zeggenschap over hadden. Dat werd ons finaal te duur aan onderhoud en hosting waardoor we het moesten vereffenen.

Wat is de beste investering die je ooit in jezelf of je carrière hebt gedaan?

Jef: Soms denk ik terug aan IIM en dan vraag ik me af: wat hebben wij daar nu eigenlijk gedaan en geleerd in drie jaar? Maar als je mij nu de vraag stelt dan denk ik nog steeds dat dit de beste investering was in mijn toekomst. Met deze praktische skillset heb je in elk bedrijf een meerwaarde. Ze geven je een duwtje in je rug. Deze basisvaardigheden om te durven ondernemen draag ik in al mijn projecten mee.

Als je werkleven een filmtitel zou hebben, welke zou dat dan zijn?

Jef: Pulp employment - A few episodes in the gig economy

Wat is de meest waardevolle carrièreles die je tot nu toe hebt geleerd?

Jef: Aan boord van de zeeschepen die we van brandstof voorzagen, ontmoetten we mensen van overal ter wereld. Hier heb ik veel lessen in intercultural skills gekregen en ik vond het heel boeiend om met die zeelieden vanuit allewindrichtingen te praten. Ik heb er indrukwekkende zeemansverhalen gehoord.

Eén keer was ik met een Filipino aan het praten over zijn leven aan boord. Hij zei me dat het barslecht was, weinig eten, bitter weinig slaap en de Oekraïense officieren van zijn schip waren echt brutaal tegen hen. Negen maanden zat hij al aan boord zonder vooruitzichten op een terugkeer naar zijn familie. Voor Filipijnen is het matrozenleven een soort jumpstart: twee jaar hard werken en ze starten een eigen horecazaak voor de toeristen in hun thuisland. Plots hoorde een officier dat we aan het praten waren. Die stapte naar hem toe, nam hem bij de arm mee, drukte hem in een hoek op een kleinerende manier en fluisterde iets in zijn oor. De Filipijn zijn gezicht verbleekte en hij heeft erna geen woord meergezegd. 

Toen besefte ik dat de wereld buiten Europa en het Westen heel anders kan zijn, zeker op zee waar geen staatswetten gelden, laat staan mensenrechten. We leven soms in een luchtkasteel en nemen for granted wat we hier allemaal hebben verworven. Dit was een ontnuchterende les voor mij.

Welke grote plannen en ambities heb je nog in het leven?

Jef: Ik hoop in het najaar kamers te kunnen verhuren in Oostende. Erna zie ik mezelf nog bouwprojectjes doen, als ik de kasstromen heb om ze te faciliteren en de knowhow om ze te superviseren. Mijn weekendwerk is mijn financiële basis en door de week wil ik ondernemen. Het zou kunnen dat ik nog iets opstart. Misschien begin ik als freelancer in industriële innovatie, die sector spreekt me aan. Ik ben ervan overtuigd dat we zo snel mogelijk onze industrie (en de NMBS) moeten automatiseren. En ik zou graag mee aan die kar trekken. En deze zomer wil ik ook graag een marathon lopen.

Met welke woorden zou jij potentiële studenten overtuigen om voor IIM te kiezen?

Jef: Bij IIM leer je ondernemen, in de vorm van intrapreneurship of als entrepreneur. Je proeft van verschillende sectoren om te leren welke sector jou ligt. Dit is heel belangrijk. Je werkt samen met gemotiveerde jongeren met een ondernemende mindset. Verschillende medestudenten van toen hebben iets opgestart en anderen zie ik het zeker nog doen, on the side of all in. IIM is berekend durfkapitalisme met veel passie en een humaan ethos.

Welke raad zou je geven aan studenten die nu in de opleiding zitten?

Jef: Faal snel, werk hard en als het niet opbrengt, doe het dan anders, maar zet door. Monetize zo snel mogelijk, zoals Mathijs ons leerde. Geld is nog steeds de beste barometer in de economie. Kies voor een sector waar je van houdt en probeer je daarin te ontwikkelen. Alles stap per stap, deel het op in microprojects. Leer vroeg technische skills, die komen overal van pas wanneer automatisering en robotica alomtegenwoordig worden. Wordt meester van de techniek, wordt er niet zelf door beheerst. Wordt niet het product, maar wordt de maker ervan.

Wie van je medestudenten zou je graag in dit interview terugzien en waarom?

Jef: Als ik van de gelegenheid gebruik mag maken, dan zou ik graag Remy aan het woord laten. Ik zou graag weten wat hij ervan denkt als we de NMBS nu eens volledig zouden automatiseren? Ik daag je uit om een business case te gaan pitchen op de headquarters in Brussel. Eventueel wil ik met je meegaan voor ruggensteun.