Oud-studente Lidewij Nuitten maakt VRT-reeks over Brussels gezin

11 jaar lang volgde journaliste en documentairemaakster Lidewij Nuitten een Brussels gezin. Het resultaat is On ira tous au paradis, een bijzondere documentairereeks over opgroeien, dromen en je weg zoeken in de grootstad. Als oud-studente Journalistiek aan Erasmushogeschool Brussel blikt Lidewij terug op haar studententijd en de kracht van nieuwsgierigheid.

In 2015 ontmoet Lidewij Nuitten voor het VRT-programma Iedereen Beroemd de buren uit haar Brusselse straat. Vooral Meissa, haar twee broers en alleenstaande moeder Lamia laten Lidewij niet meer los. Wat begint als een reportage, groeit uit tot een langdurig filmproject. Elf jaar en honderden uren beeldmateriaal later vertelt de VRT-reeks het verhaal van een gezin dat opgroeit tegen de achtergrond van een veranderende stad en samenleving. In de laatste aflevering ontdekken we ook dat Meissa start met een opleiding aan onze hogeschool, toeval?

Een impulsieve studiekeuze die goed uitdraaide 

“Ik wist eigenlijk niet wat ik wilde doen. Ik heb mijn keuze voor Journalistiek pas een week voor de start van het academiejaar gemaakt”, vertelt Lidewij. Toch bleek het een goede match. De brede opleiding gaf haar de ruimte om verschillende interesses te verkennen. Schrijven, monteren, creatief werken en vooral veel zelf uitproberen: het waren precies de dingen die ze zocht.

Ook de vrijheid binnen de opleiding is haar bijgebleven: “We kregen veel kansen om onze eigen stijl te ontdekken. Zelfs bij het afstudeerproject kon je je eigen ding doen, zolang het maar voldoende inhoud en gewicht had”.

In 2013 studeerde Lidewij af. Intussen is haar stijl als reportage- en documentairemaakster verder geëvolueerd. Volgens haar is dat net een van de mooie kanten van het vak: je hoeft niet op je 21e al te weten wie je als maker wilt zijn. Je blijft groeien door te blijven maken. 

Brussel als kern van actuele gebeurtenissen

Dat Lidewij haar verhalen vaak in Brussel zoekt, is geen toeval. Tijdens haar studie woonde ze op kot vlak bij de campus en leerde ze de stad op een heel eigen manier kennen: “Het was niet dé klassieke studentenstad en dat vond ik net fijn. Je hebt hier zoveel verschillende werelden naast elkaar. Ik zou Journalistiek sowieso opnieuw in Brussel studeren". 

De stad gaf haar niet alleen een opleiding, maar ook een band met de mensen en de omgeving. Ze leerde Brussel kennen op een manier die later, als volwassene, moeilijker te evenaren is: “Als ik hier niet had gestudeerd, had ik waarschijnlijk nooit dezelfde band met Brussel gekregen. Ik heb hier een wortel gelegd en vriendschappen opgebouwd”. Wat ze het meest mist aan haar studententijd? De vrijheid om gewoon ergens te blijven hangen, zonder dat alles een doel of planning moet hebben: “Dat lanterfanten, gewoon samen zijn zonder druk, is van onschatbare waarde”. 

Ook het meertalige karakter van Brussel speelt daarin een rol. Als Nederlandstalige vind je elkaar soms snel, juist omdat je een kleinere groep vormt. Tegelijk word je omringd door mensen met andere achtergronden, verhalen en perspectieven. Die combinatie maakt Brussel voor Lidewij zo boeiend. 

Durf je eigen keuzes te maken 

Die zoektocht naar wat bij je past, begint volgens Lidewij al bij de studiekeuze. Ze herinnert zich hoe leerkrachten op de middelbare school haar, als goede leerling in het ASO, vooral richting universiteit stuurden: “Het was een geluk dat mijn ouders mij dat niet oplegden. Ik wilde iets praktisch doen en dat choqueerde mensen. Ik kreeg reacties in de trant van: ‘Wat een verspilling van je brein!’". Ze is ervan overtuigd dat ze aan de universiteit zou zijn weggekwijnd. Zelf kunnen maken en experimenteren, was voor haar essentieel: “Laat je niets wijsmaken met uitspraken als ‘het is maar hogeschool’. Je moet zelf kunnen zeggen wat je wilt, zonder toe te geven aan de druk van anderen”.

Haar advies aan jongeren die twijfelen over hun studiekeuze is daarom eenvoudig: praat met mensen die de opleiding volgen. Ga langs, stel vragen en probeer de sfeer op te snuiven. Digitale informatie kan helpen, maar een gesprek met studenten geeft je vaak een veel concreter beeld van wat je te wachten staat. En misschien nog belangrijker: durf te kiezen voor iets dat bij jou past, ook als dat niet het pad is dat anderen voor jou in gedachten hadden.

In On ira tous au paradis zien we niet alleen de kinderen opgroeien. Ook hun moeder Lamia zoekt haar eigen weg. Tijdens de coronacrisis moet ze haar werk in de horeca achter zich laten. Uiteindelijk beslist ze om een oude droom na te jagen en een opleiding tot schrijnwerker te volgen. Voor Lidewij is dat een bijzonder krachtig verhaal. Lamia beseft dat ze jarenlang vooral keuzes heeft gemaakt voor haar kinderen en anderen, en dat ze nu ruimte wil maken voor haar eigen passies: “Ze was in de veertig toen ze opnieuw ging studeren. Ze kiest eindelijk ook voor zichzelf. Dat is een vorm van zelfzorg”.

Het doet Lidewij beseffen hoe waardevol het is dat ze zelf al op haar achttiende de kans kreeg om te ontdekken wat ze graag deed, zonder dezelfde verantwoordelijkheden te moeten dragen. Tegelijk toont Lamia's verhaal dat het nooit te laat is om een andere richting uit te gaan.

Als journaliste blijft Lidewij verhalen zoeken en laat ze zich leiden door haar nieuwsgierigheid. Haar verhaal is daarmee niet alleen inspirerend voor wie journalist wil worden, maar ook voor studenten die nog twijfelen over hun richting of hun plek in de wereld. “Nieuwsgierigheid is de belangrijkste eigenschap van een journalist”, zegt ze. En misschien is het ook een goede eigenschap voor iedereen die wil ontdekken wat bij hem of haar past: vragen durven stellen, mensen leren kennen die anders zijn dan jij en openstaan voor verhalen die je blik verruimen.

Benieuwd naar het verhaal van Lamia en haar kinderen? In de docureeks On ira tous au paradis brengt Lidewij Nuitten elf jaar aan beelden samen tot een indringend portret van dit Brussels gezin. Bekijk On ira tous au paradis via VRT MAX.

Interview en foto's: Lauren Wouters