Diabetes is een chronische ziekte die wereldwijd voorkomt. Volgens de WHO blijft het aantal personen met diabetes toenemen. Zorgverleners die actief zijn binnen diverse sectoren in de gezondheidszorg, zowel intra- als extramuraal, zullen steeds vaker geconfronteerd worden met de problematiek van diabetes. Het is dan ook belangrijk om meer deskundigheid op vlak van diabetes te gaan ontwikkelen in al deze sectoren en bij de verschillende zorgverleners.
De diagnose ‘diabetes’ brengt een levenslange aanpassing van de levensstijl en een aantal belangrijke gezondheidsrisico’s met zich mee. Patiënten trachten controle te krijgen over hun ziekte en worden geconfronteerd met veranderde toekomstperspectieven, beperkingen en vaak ook vrees voor complicaties. Het is belangrijk dat diabetespatiënten ondersteund worden in het management van hun ziekte en het uitbouwen van hun zelfzorg.
Met de postgraduaatsopleiding diabeteseducator biedt de Erasmushogeschool Brussel zorgverleners de mogelijkheid om zich verder te verdiepen in deze complexe pathologie, en te specialiseren in de rol en taken van de diabeteseducator.
Tijdens de opleiding verwerf je de kennis, vaardigheden en attitude om bij diabetespatiënten enerzijds de hulpvraag, zorg- en educatiebehoefte vast te stellen en hen vervolgens de gespecialiseerde verpleegkundige zorg en educatie te geven.
Na het succesvol afronden van de opleiding kan de zorgverlener inter- en intradisciplinair consult verlenen, advies geven over het verplegen en educeren van patiënten met diabetes; alsook de opgedane kennis en vaardigheden m.b.t. het verplegen en educeren van diabetespatiënten doorgeven aan collega’s.
De vorming wordt georganiseerd in nauwe samenwerking met de Diabeteskliniek van het UZ Brussel, maar ook met andere werkveldpartners uit diverse zorglijnen.
Lesprogramma
De opleiding loopt van eind september 2026 tot eind juni 2027 met vaste lesdag op dinsdag (en één zaterdag in maart).
Check hier de academiejaarkalender. (deze volgt nog)
Het postgraduaat is opgebouwd uit 4 modules:
Module 1 – Referentie Diabeteszorg - 6 ECTS
In deze module worden een aantal verpleegkundige en biomedische basisaspecten van diabetes meegegeven. Volgende aspecten komen aan bod:
- Fysiologie, pathologie en pathologische fysiologie van diabetes;
- Algemene behandeling van en complicaties bij diabetes;
- Algemene complicaties van diabetes;
- Wegwijs in de wet- en regelgeving omtrent diabetes.
Opgelet: Heb je reeds onze navorming tot Referentieverpleegkundige Diabetes gevolgd, dan kan je voor deze module vrijgesteld worden. Neem hiervoor contact op met de opleidingscoördinator Sophie Brasseur.
Module 2 – Verdiepende Diabeteszorg - 3 ECTS
Deze module omvat verdiepende inhouden met betrekking tot diabeteszorg.
- Specifieke pathologie, behandeling en complicaties bij diabetes;
- Ethische en deontologische aspecten van de verpleegkundige zorgen.
Module 3 – Specialisatie Diabeteszorg - 5 ECTS
De derde module specialiseert zich binnen de rol van de diabeteseducator. Hiervoor worden verschillende methodieken van therapeutische patiënteneducatie aangebracht. Volgende topics komen aan bod:
- Psychosociale aspecten van de zorg aan diabetische patiënten;
- Interdisciplinaire samenwerking.
- Praktische workshops gericht op verschillende doelgroepen waar je zelf aan de slag gaat met het begrip ‘educatie’;
- Principes en oefeningen in de verpleegkundige zorg aan de diabetische patiënt in de intra- of extramurale sectoren: bij het kind, de adolescent, de volwassene en de oudere zorgvrager; in geval van zwangerschap; alsook in bijzondere situaties (sport, vasten, andere culturele achtergrond, ...).
Module 4 – Klinisch onderwijs Diabeteseducatie - 6 ECTS
Deze module bestaat uit klinische praktijkervaring, zoals deelnemen aan enkele symposia en workshop die samen met externe partners georganiseerd worden. Daarnaast dient de zorgverlener ook een casus uit te werken met als focus de diabeteseducatie. Om deze casuïstiek tot een goed einde te brengen, worden binnen deze module ook enkele ondersteunende lessen georganiseerd (zoals in het opzoeken van literatuur en hanteren van betrouwbare bronnen). klinische praktijkervaring, zoals deelnemen aan enkele symposia en workshop die samen met externe partners georganiseerd worden.
Om de opleiding succesvol te kunnen beëindigen, moet de zorgverlener een minimum van 32 stage-uren binnen een diabetesconventiecentrum presteren.
Daarnaast volgt de zorgverlener ook minimaal vier educaties (4u) in de eerstelijnsgezondheidszorg. Alle stage-uren dienen voor het examen afgewerkt te zijn.
Voor de stage-uren binnen een diabetesconventiecentrum is een stagepakket uitgewerkt, waarin de zorgverlener kennis maakt met de verschillende diensten die betrokken zijn bij diabeteszorg.
De praktische organisatie voor het volgen van educaties, neemt de zorgverlener zelf op. Meer informatie kan bekomen worden bij de opleidingsverantwoordelijke.
Evaluatie
In juni vinden twee examendelen plaats om modules 1, 2 en 3 af te ronden.
Om module 4 succesvol te kunnen beëindigen, moet de zorgverlener:
- Min. 32 u stage binnen het Diabetesconventiecentrum van het UZ Brussel presteren (begeleid door vaste mentoren – diabeteseducatoren). Hiervoor is een stagepakket uitgewerkt van vier opéénvolgende dagen (ma, woe, do en vrij – in een week naar keuze tussen januari en april), waarin de zorgverlener kennis maakt met de verschillende diensten die betrokken zijn bij diabeteszorg.
- Min. 4u educatie in de eerstelijnsgezondheidszorg volgen. Deze educaties regelt de zorgverlener volledig zelf.
- Een eigen gekozen casus (uit werkveld of stage) uitwerken en voorstellen.
Meer informatie hierover kan bekomen worden bij de opleidingsverantwoordelijke.