Onderzoek van de masteropleidingen Toegepaste Taalkunde
Departement Toegepaste Taalkunde (Pleinlaan 5 - 1050 Brussel - 02/629 10 69 of 02/629 10 76)
Academische opleidingen: Bachelor Toegepaste Taalkunde, Master Vertalen, Master Tolken, Master Journalistiek
Het onderzoek binnen het departement TTK is toegepast taalkundig en onderscheidt zich van het onderzoek binnen Taal- en Letterkunde door een focus op vertaalwetenschap, tolkwetenschap en onderzoek in de journalistiek. Het overkoepelende speerpunt is interculturele meertalige communicatie. Het departement TTK kent drie kenniscentra, die in samenwerkingsverband staan met de onderzoeksgroepen van de VUB.
Omwille van de marktgerichte oriëntatie is ook het onderwijsaanbod verschillend van dat van TALK. Zowel de vertaal- en tolksector als het journalistieke beroepenveld hebben immers eerder nood aan hybride profielen die multidiscipilinaire en generalistische openheid weten te combineren met grondigheid en kritische habitus dan aan gespecialiseerde profielen met een monodisciplinaire diepgang. Deze basispremisse wordt uitdrukkelijk weerspiegeld in de curricula, het onderzoek en het human resources beleid van het departement.
Vertaalwetenschap, Tolkwetenschap en Vergelijkende Taalkunde
Coördinator: Rita Temmerman (rita.temmerman@ehb.be)
Team: Daniël Bauwens, Philippe Humblé, Koen Kerremans, Eugenia Knops, Simon Van Rietvelde, Alexandra Rosiers, Antoon Cox, Gys-Walt Van Egdom, Sonja Lavaert
Financiering: EU (Leonardo, Gruntvig, kaderprogramma's), IWT-TETRA, IWT-SBO, associatie (BOAB), academiseringsmiddelen
Samenwerkingsverbanden: VUB-StarLAB, VUB-TALK, Haute école de Bruxelles-TERMISTI
Trefwoorden: sociaaleconomische positie van vertalers en tolken, linguïstische anticipatie en werkgeheugen bij het tolken, het cognitieve stijlprofiel van vertalers en tolken, studie van vaktaal en terminologie in meertalig perspectief, terminologische databanken, terminologische variatie, sociocognitieve terminologie, termontografie, toepassingsgericht onderzoek naar meertalige interculturele communicatie, vertaalevaluatie.
De verschillende onderzoeksprojecten over vertaalwetenschap, tolkwetenschap en vergelijkende taalkunde zijn verenigd in één kenniscentrum. Dit kenniscentrum omvat ook het Centrum voor Vaktaal en Communicatie (CVC), dat zich toelegt op de studie van vaktaal en terminologie met het oog op kennisbeheer en communicatie vanuit meertalig perspectief. CVC doet aan toepassingsgericht onderzoek met maatschappelijke relevantie rond meertaligheid en interculturele communicatie. Eerdere projecten handelden over: fraudedetectie, eHRM, competentiebeheer, senior care en wetgeving, mecatronics, theaterattributen.
Meer informatie: http://cvc.ehb.be
Het vertaalwetenschappelijk onderzoek omvat ondermeer onderzoek naar vertaalcompetentie en vertaalevaluatie in een Europese context en richt zich op de betrouwbaarheid en validiteit van de vertaaltoetsen en verbetermethodes. Daarnaast wordt onderzoek uitgevoerd naar de structuur, kenmerken en organisatie van de vertaalsector. Momenteel loopt er in dit verband een project rond de sociaal-economische positie van de vertaler in Vlaanderen en Brussel.
Het onderzoek in de tolkwetenschappen omvat zowel de cognitieve dimensie (onderzoek naar breinprocessen en tolkstrategieën) van het conferentietolken als de sociaalpsychologische dimensie die eerder thuishoort in het sociaal tolken en het intercultureel mediëren (het zogenaamde "community interpreting").
Huidig onderzoek richt zich op het belang van linguïstische anticipatie voor het werkgeheugen van de tolk, de verkenning van het persoonlijkheidsprofiel en het cognitieve stijlprofiel van de tolk en de evaluatie van tolkprestaties.
Journalistiek
Coördinator: Ine Van Linthout (ine.van.linthout@ehb.be)
Team: Jan Jagers, Koen Lemmens, Margo Merckaert, Martina Temmerman, Bernadette Timmermans, Jelle Mast, Sabine Hillen
Financiering: associatie (BOAB), academiseringsmiddelen
Trefwoorden: beeldvorming, medianarratologie, mediageletterdheid, stemtraining, linguïstische discoursanalyse, journalistiek en politiek, rol en identiteit van journalist, gender, journalistieke deontologie, juridische procedures.
Het kenniscentrum journalistiek heeft een uitgesproken multi- en interdisciplinair karakter. Het brengt onderzoekers samen met een juridische, taalkundige, literatuurwetenschappelijke, politicologische en communicatiewetenschappelijke achtergrond. Deze veelzijdige expertise laat het centrum toe om de journalistiek vanuit verschillende disciplines en invalshoeken te benaderen. Binnen de juridische context wordt het naast elkaar bestaan van de deontologische en burgerrechtelijke fout met betrekking tot de journalistiek onderzocht. Vanuit linguïstisch standpunt wordt een discoursanalytische studie van journalistieke waarden in Vlaamse kranten uitgevoerd; daarnaast worden de interviewstijl en betekenisopbouw in journalistieke gesprekken met politici bestudeerd. De literatuurwetenschappelijke vakkennis wordt gevaloriseerd om narratieve structuren in nieuwsberichtgeving te analyseren. Vanuit een politiekwetenschappelijk referentiekader wordt onderzoek gedaan naar populisme in de media.
Verder wordt er expliciet naar gestreefd om de verschillende disciplines met elkaar te laten dialogeren. Inzichten, begrippen en modellen uit verschillende domeinen worden afgetoetst en vruchtbaar gemaakt voor onder meer de analyse van journalistieke beeldvormingsprocessen en de studie van mediageletterdheid.
Vreemdetaalverwerving
Coördinator: NN / Contact: helene.stengers@ehb.be
Team: Julie Deconinck, Arnout Horemans, Alexandra Rosiers, Hélène Stengers, Simon Van Rietvelde, Arvi Sepp, Barbara De Groot
Financiering: associatie (BOAB), academiseringsmiddelen, FWO, VUB (OZR) middelen
Samenwerkingsverbanden: VUB-TALK
Trefwoorden: empirisch onderzoek naar vreemdetaalverwerving, vreemdetalenonderwijs en taaltoetsing
In het kenniscentrum Vreemdetaalverwerving wordt aan empirisch onderzoek gedaan naar de effectiviteit van verschillende methodes die gebruikt worden bij het aanleren van een vreemde taal.
Verder wordt ook het domein van de taaltoetsing onder de loep genomen. Regelmatig vinden thematische colloquia en workshops plaats waar gereputeerde sprekers aan deelnemen. Op vraag worden ook workshops, trainingen en lezingen georganiseerd op secundaire scholen, hogescholen en universiteiten. De onderzoekers ontwikkelen innoverend pedagogisch materiaal dat afgestemd is op een gevalideerde onderwijsmethodologie en op actueel onderzoek in verband met vreemdetaalverwerving. Het kenniscentrum levert ook advies bij het ontwikkelen van opleidingsprogramma's.
Dit team houdt zich bezig met een uitgebreide subset aan domeinen binnen de vreemdetaalverwerving maar heeft zijn strepen in de eerste plaats verdiend op het vlak van woordenschatverwerving. Daarbij is sterk gefocust op meerwoordcombinaties (zoals idiomen en collocaties). Onderzoeksrapporten zijn al verschenen in tijdschriften als Applied Linguistics, Language Teaching Research en System, in gezamenlijke publicaties die, bij voorbeeld, zijn uitgegeven door John Benjamins, Mouton de Gruyter en Cambridge University Press, en in monografieën.
