U bent hier

Wat is een graduaat (HBO5) eigenlijk?

Graduaatopleidingen (HBO5) bestaan uit 90 of 120 studiepunten (bacheloropleidingen tellen 180 studiepunten) en zijn zeer praktijkgericht. Het behaalde diploma is een ‘graduaat’. Graduaten worden ingericht door Centra voor Volwassenenonderwijs (CVO) of het secundair onderwijs, steeds in samenwerking met een hogeschool.

Vanaf 1 september 2014 is het samenwerkingsverband HBO5 Erasmus Brussel-Leuven-Mechelen in werking door het ondertekenen van een samenwerkingsovereenkomst tussen de Erasmushogeschool Brussel en de GO! instellingen, het CVO COOVI (Brussel), het CVO Volt (Leuven) en het Busleyden atheneum, campus Botaniek (Mechelen en Jette) en de scholengroepen waartoe zij behoren.

Concreet voorziet het voorstel een samenwerking op de volgende vlakken:

  • De organisatie van het onderwijs
  • De organisatie van de kwaliteitszorg
  • De dienstverlening aan studenten
  • De begeleiding van studenten
  • Het gebruik van infrastructuur en van ICT
  • De inzetbaarheid en de professionalisering van het personeel
  • De toewijzing van de coördinerende instellingen

De ondertekening van de start vond in augustus 2013 (foto) en tvbrussel maakte deze deze reportage.

Nieuwe trede op de leerladder

De graduaatopleidingen vormen een bijkomende trede op de zogenaamde leerladder. Ze geven de kans om met een korte opleiding een hogere beroepskwalificatie te verkrijgen. De opleidingen zullen in nauwe samenwerking met het werkveld tot stand komen en veel stage of werkplekleren omvatten. Hiermee spelen ze duidelijk in op de noden van de arbeidsmarkt. Toch biedt dit bijkomende niveau ook andere mogelijkheden. Een voordeel voor de studenten van het graduaat is namelijk dat het behalen van een graduaatdiploma de volgende stap op de leerladder, het bachelordiploma, verkleint.

Zo zal de Rasmushogeschool Brussel programma’s ontwikkelen waarbij de studenten met een graduaatdiploma via een verkort traject een professionele bachelor aan de hogeschool kunnen behalen. Een aantal van de opleidingen van de partners van de EhB hebben immers al een link naar de hogeschool, zoals het graduaat Informatica, Hotel- en cateringmanagement of Verpleegkunde.

Graduaat of bachelor?

De naam van het diploma is gegradueerde of graduaat. Vóór de invoering van de begrippen bachelor en master in Vlaanderen in 2003, droeg een aantal beroepsopleidingen van drie jaar ook de naam graduaat. De term graduaat en gegradueerde werd toen geschrapt en vervangen door bachelor. Het hoger beroepsonderwijs heeft sinds 2009 de term graduaat en gegradueerde opnieuw ingevoerd, maar het refereert niet aan hetzelfde niveau als vroeger. Internationaal is het diploma erkend als Associate Degree (EQF5).

Zo is het voormalige graduaat Informatica (zogenaamd A1, een driejarige opleiding van 180 studiepunten) vandaag een bachelor in de toegepaste Informatica. Vandaag  refereert gegradueerde in de Informatica naar de graduaatopleiding van ten hoogste 120 studiepunten (de voormalige A2). Voor toekomstige werkgevers wordt dit wellicht niet gemakkelijk.

Het Vlaams kwalificatieraamwerk

De invoering van het hoger beroepsonderwijs past in de uitbouw van de Vlaamse kwalificatiestructuur. In deze structuur wordt een verschil gemaakt tussen beroepskwalificaties en onderwijskwalificaties. Een onderwijskwalificatie gaat over eindtermen en leerresultaten en kan meerdere beroepskwalificaties omvatten. De beroepskwalificaties worden systematisch verzameld en geordend door de betrokkenen: de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV), de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) en VDAB/Syntra. Dit alles leidt tot een raamwerk, het Vlaams kwalificatieraamwerk.

Dit raamwerk is opgebouwd uit acht niveaus. Elk niveau wordt beschreven aan de hand van 5 elementen: kennis, vaardigheden, context, autonomie en verantwoordelijkheid. Het onderwijs diplomeert op de verschillende niveaus van dit kwalificatieraamwerk: een diploma lager onderwijs is in dit raamwerk niveau 1, een doctoraat niveau 8.

Verwarring vermijden

Het Vlaams Hoger Beroepsonderwijs, zoals hierboven beschreven, verschilt van dat in Nederland. Daar staat HBO voor een professionele bachelor, vandaar dat in Vlaanderen de afkorting HBO5 werd geïntroduceerd. Het komt immers overeen met het niveau 5 in het kwalificatieraamwerk, waar het Nederlandse HBO overeenkomt met onderwijsniveau 6: de bachelor.

Terug naar overzicht